آشنایـی ‌با نرم‌افزارهای گرافیکے (قسمت دوم)
آشنایـی ‌با نرم‌افزارهای گرافیکـی (قسمت دوم)

.:: به قلم صالح هدهدی ::.

Captivate‌ ، کلاس درس مجازی
    با پيشرفت شتابان فناوري، ايجاد روش‌هاي نوين در امر آموزش و دوري از روش‌هاي سنتي امري اجتناب‌ناپذير به‌نظر مي‌رسد. يکي از روش‌هاي پرطرفدار آموزش که بسيار بر آن تاکيد مي‌شود، تعامل با دانش‌آموزان در کلاس درس است. در محيط مجازي و آموزش‌هاي مجازي نيز نرم‌افزارهاي فراواني براي توليد آموزش‌هاي تعاملي وجود دارد که يکي از بهترين و قدرتمندترين آنها نرم‌افزار Captivate‌ شرکت ادوبي‌ است که به‌تازگي ويرايش 5 آن با قيمت 799 دلار ارائه شده است.

از اين نرم‌افزار قدرتمند مي‌توان براي توليد نرم‌افزارهاي آموزشي، نرم‌افزارهاي ارزشيابي، توليد آزمون و انواع شبيه‌سازي‌هاي نرم‌افزارهاي مختلف به‌صورت کاملا خودکار و تعاملي تحت استاندارهاي مديريت آموزشي (LMS) مانند SCORM با فرمت swf (فلش) استفاده کرد. همچنين با اين نرم‌افزار مي‌توان فايل توليد شده را براي بارگذاري در اينترنت به‌صورت صفحه وب يا براي نمايش تلويزيوني به فرمت فيلم avi تبديل كرد.

مي‌توان گفت Adobe Captivate يک نرم‌افزار فيلمبرداري از صفحه نمايش است اما با قابليت‌هايي بسيار بيشتر از يک دوربين فيلمبرداري زيرا کاربري که از محيط کار خود فيلم تهيه مي‌کند، مي‌تواند توضيحات خود را از طريق ميکروفن روي فيلم ضبط شده اضافه كرده و پس از اتمام ضبط نسبت به ويرايش، کم و زياد کردن و تدوين فيلم و صوت ضبط شده اقدام و کيفيت و حجم آن را تغيير دهد. همچنين مي‌تواند در هنگام فيلم گرفتن کيفيت فوق‌العاده بالايي را اعمال کند تا بيننده با کيفيتي شبيه به فيلم‌هاي DVD بتواند تصاوير دلخواه را ببيند.

در اين نرم‌افزار مي‌توان اشياي گوناگون مانند كليدها‌ و توضيحات را به فايل آموزشي افزود و با تعريف دکمه‌ها و کليک روي آنها ديگر اسلايدها يا فيلم‌هاي ضبط شده را فراخواند. همچنين مي‌توان محتويات داخلي برنامه (مانند حرکت ماوس، مکان و شکل آن) را ويرايش و زمان نمايش يا عدم‌نمايش هر مورد را تنظيم كرد. به‌‌منظور توليد محيط‌هاي تعاملي مي‌توان براي کليک‌هاي متفاوت نتايج گوناگوني را براي نمايش تنظيم كرد و به‌طور خلاصه هر فعاليتي که در زمينه توليد محتواي الکترونيکي تعاملي به آن نيازمنديم، مي‌توانيم در اين نرم‌افزار انجام دهيم.

اين نرم‌افزار بخش طراحي آزمون نيز دارد که اين بخش امکان طراحي آزمون‌هاي چهارگزينه‌اي، پر کردني، متصل کردني، تفهيمي، مرتب کردني و... با امکان توليد سووالات و گزينه‌هاي تصادفي را براي ما فراهم مي‌آورد. به اين شکل که در هر بار اجراي آزمون هم ترتيب پرسش‌ها و هم ترتيب گزينه‌هاي پاسخ متفاوت خواهد بود.

در پايان آزمون نيز امکان نمايش امتياز دانش‌آموز، پاسخ‌هاي درست و نادرست و نمايش قبولي يا ردي با تعريف تراز قبولي، مرور دوباره نتيجه تک‌تک پرسش‌ها و امکان ارسال نتيجه آزمون به وب‌سايت يا ايميل استاد وجود دارد.در باره خروجي‌ها هم به‌شيوه‌هاي گوناگون مي‌توان خروجي را مشاهده کرد. از همه آسان‌تر و سريع‌تر استفاده از فرمت SWF است. به‌سادگي مي‌توان فيلم‌ها را به‌صورت SWF به خروجي برد و به‌صورت صفحه‌اي از وب و با منوهايي بسيار زيبا ديد. کيفيت خروجي نيز قابل تنظيم بوده و بسته به نياز مي‌توان آن‌ را تنظيم كرد.

يکي از مهم‌ترين ويژگي‌هاي اين نرم‌افزار در ويرايش جديد، سرعت بارگذاري و ذخيره‌سازي بسيار بالاي فايل‌هاست. در نرم‌افزارهاي مشابه زماني که کاربر فيلمي از محيط کار خود مي‌گيرد، به‌صورت يک فايل ذخيره مي‌شود كه توانايي‌هاي سيستمي بسيار بالايي را طلب کرده و موقع ذخيره‌سازي نيز مدت‌زماني به نسبت بالا صرف مي‌کند. اما در نگارش تازه اين نرم‌افزار، فيلم‌ها به‌صورت فريم‌هاي متعدد تکه‌تکه شده و به اين ترتيب هنگام ذخيره‌سازي هم پروژه بسيار سريع‌تر بارگذاري خواهد شد. تعداد اين فريم‌ها را مي‌توان بر حسب ثانيه در برنامه تعيين كرد.

نسخه جديد اين نرم‌افزار قدرتمند در حالي از سوي ادوبي ارائه شده که با توجه به بهينه‌سازي‌هاي انجام گرفته، تهيه خروجي فوق‌العاده سريع‌تر و بهبود يافته‌تر خواهد بود و اين سرعت مناسب براي کيفيت بالاي تصاوير خروجي مي‌تواند نقش بسيار مهمي ايفا کند.

قابليت‌هاي نرم‌افزار ادوبي كپتيويت

ـ كاربرد آسان از نرم‌افزار

ـ محيط کاربرپسند و جذاب

ـ امكان ذخيره‌سازي با فرمت‌هاي گوناگون

ـ امكان تنظيم کيفيت خروجي

ـ کيفيت بسيار بالا در ضبط صدا از ميکروفون يا اينلاين

ـ امكان ويرايش حرفه‌اي فايل‌هاي ضبط شده

ـ کيفيت بالاي خروجي که مشابه با کيفيت DVD

ـ سرعت بالا در بارگذاري و ذخيره‌سازي فايل‌ها

ـ امكان ذخيره‌سازي فريم به فريم

ـ امكان درج اشياي گوناگون بر تصاوير و فيلم‌هاي ضبط شده

ـ تعيين اندازه تصوير كپچر شده از نمايشگر

ـ امكان دريافت ورودي از نرم‌افزارهاي ديگر مانند پاورپوينت.

ـ امكان ذخيره‌سازي به‌صورت صفحات وب

ـ امكان گذاشتن توضيحات براي فايل‌هاي SWF

ـ طرح‌هاي آماده بسيار زيبا و حرفه‌اي

ـ امكان مديريت گجت‌ها

ـ سازگاري بيشتر با نگارش‌هاي ويندوز و پاورپوينت و فتوشاپ

ـ اکشن‌هاي بسيار و زيبا


امكانات افزوده شده به نگارش 5

ـ امکان شبيه‌سازي کليک‌راست

ـ واسطه کاربري بهينه

ـ كاركرد قدرتمندتر و سريع‌تر نرم‌افزار

ـ استايل‌هاي تازه نرم‌افزار

ـ پشتيباني از چند ويدئو با فرمت‌هاي گوناگون به‌صورت همزمان

ـ افکت‌هاي بسيار براي ساخت انيميشن

ـ هماهنگي و آپلود فايل‌ها روي آكروبات

ـ مديريت حرفه‌اي‌تر اسلايدها و فيلم‌ها.


سربلند و موفق باشید...
ادامه دارد....

+ نوشته شده در یکشنبه سی و یکم مرداد 1389ساعت 14:40 توسط صالح هدهدی |
آشنایـی ‌با نرم‌افزارهای گرافیکے (قسمت اول)
آشنایـی ‌با نرم‌افزارهای گرافیکـی

.:: به قلم صالح هدهدی ::.


تقريبا از آغاز پيدايش كامپيوتر، يكي از مهم‌ترين كاربردهاي نرم‌افزاري و سخت‌افزاري اين دستگاه، مربوط به امور گرافيكي بوده است. به‌ويژه با گسترش كامپيوترهاي شخصي و دسكتاپ، اين كاربرد در سطحي گسترده ميان طراحان و پديدآورندگان آثار هنري تصويري و حتي تجسمي گسترش يافت؛ به‌گونه‌اي كه به‌جرات مي‌توان گفت امروزه طراحي گرافيكي در اموري همچون چاپ و نشر، جلوه‌هاي ويژه سينمايي، تبليغات تلويزيوني، نقشه‌كشي و طراحي قطعات صنعتي و بسياري امور فني ديگر نقش اصلي را ايفا مي‌كند و كارهايي ديگر مانند بازي‌هاي كامپيوتري، بنرهاي تبليغاتي اينترنتي و نرم‌افزارهاي چندرسانه‌اي نيز كاملا وابسته به گرافيك كامپيوتري هستند.

انواع نرم‌افزارهاي گرافيكي

تقسيم‌بندي نرم‌افزارهاي گرافيكي در بخش‌هاي گوناگون كاري دشوار است؛ زيرا كاربردها و توانايي‌هاي آنها منحصربه‌فرد نيست و هر يك بسياري از فنون را در خود جاي داده‌اند كه ممكن است در نرم‌افزاري مشابه، موجود باشد يا نباشد. گذشته از اين، ذوق و استعداد كاربران گاه به كاربردهايي از اين نرم‌افزارها مي‌انجامد كه ممكن است اساسا براي آن منظور طراحي نشده باشند. با اين حال مي‌توان به‌طور كلي نرم‌افزارهاي گرافيكي را در دسته‌هاي عمومي زير طبقه‌بندي كرد.

1- نرم‌افزارهاي گرافيك 2بعدي

اين نرم‌افزارها از پركاربردترين انواع خود شناخته مي‌شوند و بين عموم مردم به‌طور گسترده رواج دارند. نرم‌افزار فتوشاپ (Photoshop) از شركت ادوبي (Adobe)، مشهورترين نرم‌افزار طراحي 2بعدي در ايران و جهان است كه انبوهي از ابزارهاي گرافيكي را در خود جاي داده و هر كس به فراخور نياز خود برخي از آنها را به‌كار مي‌برد.

البته خود نرم‌افزارهاي گرافيكي 2بعدي به دو دسته بزرگ نقش‌بيتي (bitmap) و برداري (vector) تقسيم‌بندي مي‌شوند كه نرم‌افزار فتوشاپ در گروه اول جاي دارد و مشهورترين نرم‌افزارهاي گرافيكي براي كار با تصاوير برداري، فري‌هند (Freehand) از شركت ادوبي و كورل‌دراو (CorelDraw) از شركت كورل هستند.

تصاوير نقش‌بيتي اغلب تصاوير طبيعي هستند كه معمولا توسط دوربين‌هاي عكاسي گرفته مي‌شوند و طراح قصد دارد با ايجاد تغييراتي در آنها (مانند تلفيق دو تصوير، تغييرات سطوح رنگ و نورپردازي و افزودن متن به آن) اثري گرافيكي را پديد آورد. مهم‌ترين مشكل تصاوير نقش‌بيتي اين است كه با افزايش اندازه در چاپ يا نمايش، از كيفيت آنها كاسته مي‌شود و همچنين اعمال برخي تغييرات گرافيكي بر بخشي از تصوير (مانند حذف يك درخت از ميان جنگل) دشوار است.

اما تصاوير برداري كه معمولا به‌دست خود طراح پديد مي‌آيند، اين دو مشكل را ندارند و بيشتر براي طراحي‌هايي همچون پوستر، بنرهاي تبليغاتي و مانند آن به‌كار مي‌روند؛ اما بيشتر تصاوير تهيه شده به‌كمك آنها به‌اندازه تصاوير نقش‌بيتي، طبيعي به‌نظر نمي‌رسند.

2- نرم‌افزارهاي گرافيك 3بعدي

اين دسته از نرم‌افزارها بيشتر براي كاربردهايي همچون تهيه تصاوير 3بعدي، انيميشن 3بعدي، جلوه‌هاي ويژه در بازي‌هاي كامپيوتري و فيلم‌هاي سينمايي و مانند آن طراحي شده‌اند. مايا (Maya) و 3دي‌استوديو/مكس (

3D-Studio/Max) از شركت اتودسك (Autodesk) دو نرم‌افزار نامور در اين زمينه هستند كه نگارش‌هاي جديد آن تا آنجا پيشرفته‌اند كه طراحان مجرب مي‌توانند تصاويري را به‌كمك آنها پديد آورند كه چشم نمي‌تواند تفاوتي ميان آنها و تصاوير طبيعي دريابد.

يكي ديگر از نرم‌افزارهاي گرافيك 3بعدي كه بيشتر جهت تهيه نقشه‌ها و مدل‌هاي صنعتي به‌كار مي‌رود، نرم‌افزار قديمي اتوكد (AutoCAD) از شركت اتودسك است كه بين مهندسان معماري و طراحان قطعات صنعتي بسيار مشهور است.

اين نرم‌افزارها هر يك توانمندي‌ها و تخصص‌هاي ويژه خود را دارند اما در مجموع، داشتن حداقل معلومات در رياضيات (به‌ويژه هندسه و مثلثات) و آگاهي از برنامه‌نويسي، به طراحان و كاربران آن كمك بسياري خواهد كرد.

3- نرم‌افزارهاي گرافيك ‌چندرسانه‌اي

برخي از نرم‌افزارها براي طراحي چندرسانه‌اي با كاربردهايي درون كامپيوتر، مانند تصاوير متحرك بر بستر اينترنت (تبليغات يا موارد ديگر) يا نرم‌افزارهاي آموزشي فراهم شده‌اند. نرم‌فزار فلش‌ام‌اكس (Flash mx) از شركت ادوبي يكي از مشهورترين اين نرم‌افزارهاست.

توانايي و انعطاف‌پذيري اين نرم‌افزارها به‌حدي است كه برخي از طراحان خوش‌ذوق به‌كمك آنها بازي‌هاي كوچك و سرگرم‌كننده مي‌سازند.


4- نرم‌افزارهاي چاپ و نشر

نرم‌افزارهاي چاپ و نشر براي كار همزمان متن و عكس در حجم انبوه طراحي شده‌اند و بيشتر كاربران اين نرم‌افزارها ناشران و روزنامه‌ها و مجلات هستند. معروف‌ترين نرم‌افزارهاي امور نشر، اين‌ديزاين (InDesign)، پيج‌ميكر‌(PageMaker) ‌و كوارك‌اكسپرس (QuarkXPress) از شركت ادوبي هستند.

5- نرم‌افزارهاي نمايشي

برخي از نرم‌افزارهاي گرافيكي صرفا به‌عنوان ابزاي دم‌دستي براي انجام كارهاي ساده و متداول مورد نياز بر تصاوير (مانند نمايش، كاهش حجم، تبديل قالب يا فرمت گرافيكي، افكت‌هاي ساده تصويري همچون چرخش تصوير و تغيير اندازه) تهيه شده‌اند. نرم‌افزارهاي شناخته شده اين گروه نيز عبارتند از اي‌سي‌دي‌سي (ACDSee) از شركت اي‌سي‌دي سيستمز و حتي مايكروسافت‌پينت (Paint) و نمايشگر تصوير فكس ويندوز (Windows Picture and Fax Viewer) از شركت مايكروسافت.

البته بسياري ديگر از نرم‌افزارهاي گرافيكي وجود دارند كه لزوما در اين 5 دسته گروه‌بندي نمي‌شوند و كاربردهاي تخصصي خود را (مانند كار بر تصاوير پزشكي، شناخت چهره يا اثر انگشت، كار با افكت‌هاي تخصصي سينمايي يا بازي‌هاي كامپيوتري و...) دارند.

قالب‌هاي فايل‌هاي گرافيكي

از هنگامي كه نخستين تصوير كامپيوتري خلق شد، نخستين قالب فايل گرافيكي هم پديد آمد. هر تصوير گرفيكي تشكيل شده است از مجموعه‌اي از اطلاعات كه مي‌بايد يك نرم‌افزار آنها را بخواند و تصوير مربوطه را بر نمايشگر نشان دهد. مهم‌ترين عامل‌هاي مد نظر در اين زمينه، حجم فايل، كيفيت تصوير و تفكيك‌پذيري آن هنگام نمايش هستند.

تا كنون انبوهي از قالب‌ها پديد آمده‌اند كه برخي از آنها كاربرد عمومي يافته‌اند و برخي توسط شركت‌هاي پديدآورنده نرم‌افزار پشتيباني شده‌اند كه برخي از آنها بدين شرح هستند:

bmp- سرنام عبارت BitMap Paintbrush كه قالب فايل ساده استاندارد شده توسط شركت مايكروسافت است و هيچ‌گونه فشرده‌سازي (Compression) را جهت كاهش حجم فايل انجام نمي‌دهد و قابليت خاص ديگري هم ندارد و شايد تنها نكات مثبت آن، همان سادگي و پشتيباني توسط شركت مايكروسافت باشد.

JPEG- سرنام عبارت Joint Photographic Experts Group كه يكي از قالب‌هاي پركاربرد گرافيكي است. فايل‌هاي اين قالب اغلب پسوند jpg دارند و كيفيت تصوير را فداي حجم آن مي‌كنند. با وجود آن‌كه براي كاهش موثر حجم فايل مقداري از كيفيت آن كاسته مي‌شود، اما به‌دليل برقراري توازن مناسب ميان اين دو عامل، بين كاربران محبوبيت بالايي يافته‌اند.

tiff- سرنام عبارت Tagged Image File Format كه كيفيت واقعي تصوير را نشان مي‌دهند و فشرده‌سازي به‌مراتب كمتري را نسبت به قالب jpg بر تصوير اعمال مي‌كنند و در نتيجه حجم فايل‌هايشان بسيار بالاتر است؛ اما به‌همان دليل كه كيفيت را حفظ مي‌كنند، بين طراحان بسيار محبوبيت دارند. ويژگي ديگر فايل‌هاي tif اين است كه در صورت نياز، لايه‌هاي گوناگون تصوير (مانند تصوير يا متن) را در خود نگه مي‌دارند.

psd- قالب استاندارد فايل‌هاي ادوبي فتوشاپ (PhotoShop Document) كه علاوه بر ويژگي‌هاي فايل‌هاي tif، به‌طور اختصاصي براي تصاوير كار شده در اين نرم‌افزار طراحي شده است.

gif- سرنام عبارت Graphics Interchange Format فايل‌هاي ذخيره شده در اين قالب حجم و كيفيتي پايين دارند، اما از آنجا كه در نگارش‌هاي جديدتر آن، امكان نمايش ترتيبي چند تصوير در يك قاب داده شده، به‌طور گسترده در صفحات وب كاربرد يافت.برخي ديگر از قالب‌هاي فايل‌هاي گرافيكي مشهور بدين شرح هستند:

dwg- كوته‌نوشت واژه DraWinG كه فايل‌هاي نقشه در نرم‌افزار اتوكد را در بر دارد. نقشه‌ها در اين قالب به‌صورت برداري ذخيره مي‌شود و از اين‌رو حجم آنها كم است.

نكته: با توجه به عدم رعايت قانون كپي‌رايت در كشور ما، متاسفانه صنعت ساخت نرم‌افزارهاي گرافيكي (همچون ديگر انواع نرم‌افزارها) هرگز شكل نگرفته اما از سوي ديگر، شمار كاربران داراي مهارت در اين زمينه افزايشي چشمگير يافته است.

در آينده بيشتر درباره فايل‌های گرافیکے و فنون كار با نرم‌افزارهاے گرافیکے خواهم نوشت...

سربلند و موفق باشید...

+ نوشته شده در دوشنبه هجدهم مرداد 1389ساعت 21:37 توسط صالح هدهدی |